Je hebt misschien al gehoord van sjoemelsoftware. Dat is software, die in auto’s wordt ingebouwd om aan de vooropgestelde milieunormen te voldoen. De auto’s lijken ‘milieuvriendelijk’ bij een test, maar in werkelijkheid scoren ze beneden alle norm. Wel, sjoemelstroom kan je vergelijken met sjoemelsoftware. Alleen is het verhaal voor energie net iets complexer.

Van alle elektriciteit die in Vlaanderen wordt geproduceerd, is slechts 10% groen. Toch denken zo’n 45% van de Vlamingen dat ze groene energie kopen. (Voor Wallonië en Brussel werden er recent geen cijfers gepubliceerd.) Als we even rekenen, zien we dat dat niet klopt. De vraag is veel groter dan het aanbod.

Gelukkig heeft de energiesector daar een oplossing voor bedacht. Om toch groene energie te kunnen verkopen, kopen energieleveranciers het tekort aan energie aan in het buitenland. Logisch, toch? In Noorwegen of IJsland bijvoorbeeld. Daar wordt er veel groen geproduceerd. In IJsland wordt zelfs alleen maar energie uit hernieuwbare bronnen opgewekt.

Om te bewijzen dat die groene stroom in het buitenland werd aangekocht, riepen ze een certificaat in het leven: een garantie van oorsprong of GvO. Maar we zien toch allemaal dat er geen kabel tussen IJsland en België loopt?

Een Garantie van Oorsprong

Iedereen die groene energie opwekt, krijgt voor elke megawattuur opgewekte groene stroom een certificaat of GvO. De regelgeving laat toe dat deze certificaten nationaal én internationaal worden verhandeld, zonder dat je de energie er fysiek bijkoopt. In landen als Noorwegen of IJsland is er geen vraag naar deze certificaten, omdat de stroom al groen is. Die landen verkopen hun GvO’s dus bijvoorbeeld aan Belgische energieleveranciers. Hun stroom wordt dan officieel grijs, omdat de Belgische stroom het groen heeft ‘overgenomen’.

Het probleem

De GvO’s kleuren grijze stroom in België groen, zonder dat er ook effectief groene stroom wordt opgewekt in ons land. Deze grijze stroom met een groene sticker noemen we sjoemelstroom!

Bovendien kost zo’n certificaat maar 0,30 euro. Om je een idee te geven: om een Belgisch gezin een jaar van sjoemelstroom te voorzien, zijn er 3 certificaten nodig. Een jaar lang groenwassen kost dus amper 1 euro. Energieleveranciers in België kunnen bijgevolg voor geen geld ‘groene’ stroomcontracten verkopen zonder zelf te investeren in duurzame productie. Ze vragen daar onterecht nog eens extra hoge prijzen voor.

Die lage prijs van de GvO’s betekent ook dat er effectief nergens in het opwekken van groene energie wordt geïnvesteerd: niet in België én niet in het buitenland.

Waarom willen we actie?

Als we willen dat de klimaatdoelstellingen in België behaald worden, moeten we allemaal bewust kiezen voor lokaal opgewekte stroom. In België zijn er al verschillende duurzame energie-opwekkers.  Deze initiatieven moeten gesteund worden, zodat er verder geïnvesteerd kan worden in de lokale productie van groene stroom. Op die manier kan België, net als IJsland, volledig voorzien worden van groene stroom.

Om te weten of je energie echt groen is, kan je surfen naar de onafhankelijke website van de VREG, de Vlaamse energieregulator. Daar kan je met de Herkomstvergelijker nagaan waar jouw huidige stroom vandaan komt. Let wel, ook met GvO’s uit België zelf kleuren sommige leveranciers grijze stroom onterecht groen.

Wat vragen we?

We willen dat de problematiek rond deze certificaten bekend wordt, zodat de mensen die groene energie willen kopen géén kat in een zak kopen en hun geld investeren in de ontwikkeling van duurzame energieoplossingen.

Door onze campagne video te delen, help je sjoemelstroom mee de wereld uit.

Als deze video 1000 keer gedeeld word, kopen wij 1000 certificaten of GvO’s uit IJsland op om terug te sturen naar de stroom waar ze bij horen, zodat ze niet gebruikt kunnen worden om contracten in België groen te kleuren. Dit als signaal naar de energiesector én de overheid om stappen te ondernemen richting een juister beleid inzake duurzame energieontwikkeling.

Doe mee en surf naar www.stopsjoemelstroom.be!

Lees ook het artikel over onze campagne in De Standaard.